Tuy nhiên, curcumin và ginger rất khó tan trong nước nên khó tiếp nhận. Để tăng khả năng đưa thuốc vào ổ viêm, các nhà khoa học đã nghiên cứu áp dụng công nghệ nano để bào chế nano dược chất với mục đích cải thiện độ tan, sinh khả dụng, hiệu quả điều trị so với dạng bào chế thường nhật.
Bệnh gây nhiều phiền phức
Bệnh lý về khớp và phần mềm quanh khớp như gân, dây chằng là bệnh lý thường gặp ở mọi nhà nước trên thế giới, thường gặp ở nhiều vị trí như khớp gối, khuỷu tay, ngón tay, vai, cột sống... Thập niên 2010 – 2020 được Tổ chức Y tế thế giới (WHO) tuyển lựa là “Thập niên xương khớp”. Điều này cho thấy chừng độ phổ thông và thuộc tính báo động của các bệnh lý cơ xương khớp. Các triệu chứng có khi là những cảm giác chủ quan của người bệnh như đau, tê buốt, co cứng, mỏi; hoặc những biểu hiện rõ ràng như yếu cơ, hạn chế cử động, biến dạng gây ảnh hưởng nhiều đến chức năng vận động, hay nặng nề hơn là gây tàn phế, mất khả năng cần lao và tự phục vụ của bệnh nhân, gia tăng tổn phí của gia đình và xã hội.
Điều trị nội khoa là một phương pháp căn bản. Thuốc giảm đau chống viêm không steroid thường được chỉ định bởi hiệu quả chống viêm, giảm đau, tuy nhiên lại có nhiều tác dụng phụ trên đường tiêu hóa như khó tiêu, đau bụng, xuất huyết tiêu hóa, loét bao tử... và các tác dụng phụ trên tim mạch... gây nhiều e dè cho bác sĩ cũng như bệnh nhân. nên chi, thiên hướng hiện thời quay về với tự nhiên, các thảo dược, nhất là những cây thuốc đã được dùng trong y học cựu truyền.
Những hẹn vượt trội của dược chất nano
Trong những năm gần đây có một số nghiên cứu đã chứng minh tác dụng của curcumin được chiết xuất từ cây nghệ vàng và ginger từ củ gừng trong điều trị bệnh về cơ xương khớp. Tuy nhiên, curcumin và ginger rất khó tan trong nước nên khó hấp thụ, chuyển hóa nhanh và dễ thải trừ nên khi uống chỉ thu nhận được từ 2-5%. bởi thế, để tăng khả năng đưa thuốc vào ổ viêm, các nhà khoa học đã nghiên cứu áp dụng công nghệ nano để bào chế nano dược liệu với mục đích cải thiện độ tan, sinh khả dụng, hiệu quả điều trị so với dạng bào chế bình thường. Để đánh giá hiệu quả điều trị của các nano dược chất trong điều trị viêm khớp, gân và dây chằng, nhiều nghiên cứu đã được thực hiện trong các năm gần đây.
Việc vận dụng công nghệ nano hiện đại với dược chất cổ truyền có thể giải quyết được vấn đề về độ tan, khả năng hấp thụ, đồng thời làm tăng hiệu quả điều trị, mang lại cơ hội tốt cho người bệnh xương khớp trong chữa trị.
Năm 2018, một nghiên cứu tiền lâm sàng để đánh giá tác dụng giảm đau chống viêm của ba loại nano dược liệu là nano curcumin, nano ginger và nano glucosamin (ký hiệu VL1801) trong điều trị thoái hóa khớp gối trên chuột cống trắng đã được thực hành tại Bộ môn Dược lý, Trường Đại học Y Hà Nội. Trong nghiên cứu này, chuột cống được gây mô hình thoái hóa khớp bằng cách tiêm dung dịch MIA liều 3 mg/kg vào khớp gối. Sau đó chuột được điều trị bằng VL1801 với 2 mức liều 0,36 g/kg/ngày và 1,08 g/kg/ngày được so sánh với đối chứng là diclofenac 3 mg/kg, 1 thuốc giảm đau chống viêm không steroid. Các chỉ số đánh giá gồm có đường kính khớp gối, tác dụng giảm đau bằng máy đo ngưỡng đau và thời kì phản ứng với đau, các chỉ số viêm và mô bệnh học khớp gối.
Sau 6 tuần điều trị, đường kính khớp gối của nhóm chuột sử dụng VL1801 và nhóm chuột dùng diclofenac giảm rõ rệt so với nhóm không dùng thuốc. Đặc biệt, sử dụng VL1801 với liều 1,08 g/kg/ngày cho kết quả đường kính khớp gối giảm na ná như nhóm dùng diclofenac tại cả thảy các thời điểm. Tác dụng giảm đau được bộc lộ qua hai chỉ số quan yếu là ngưỡng gây đau và thời kì phản ứng với đau. Hai chỉ số này càng lớn chứng tỏ hiệu quả giảm đau càng cao. Kết quả là thời kì phản ứng với đau và ngưỡng đau ở các nhóm sử dụng VL1801 đều tăng lên so với các nhóm khác. Để xem xét tác dụng chống viêm của phức hệ nano và diclofenac, hai chỉ số cytokin là interleukin-1β và TNF-α đã được đánh giá. Kết quả sau 6 tuần, lô uống VL1801 liều 1,08 g/kg/ngày làm giảm nống độ interleukin-1β thấp nhất, kể cả so với lô uống diclofenac. Đối với nồng độ TNF-α, VL1801 liều 1,08 g/kg/ngày làm giảm tương đương với diclofenac, đặc biệt VL1801 liều 0,36 g/kg/ngày làm nồng độ TNF-α giảm thấp hơn cả lô uống diclofenac.
Kết thúc nghiên cứu cho thấy phức hệ nano dược chất VL1801 có tác dụng điều trị thoái hóa khớp gối trên chuột cống duyệt việc giảm độ sưng khớp gối, giảm các chỉ số interleukin-1β và TNF-α là các chỉ số đặc hiệu trong viêm khớp, thoái hóa khớp, tác dụng trên mô bệnh học cấu trúc sụn khớp, có xu hướng cải thiện cấu trúc sụn khớp tương đương diclofenac. Từ đó ta có thể thấy một tiềm năng của nano dược chất trong điều trị viêm khớp và các phần mềm quanh khớp.
Cùng năm 2018, một nghiên cứu lâm sàng về tác dụng của nano curcumin dạng bôi ngoài da trong điều trị viêm lồi cầu ngoài xương cánh tay đã được thực hiện bởi bác sĩ Vũ Long Đại, Trường Đại học Y Hà Nội. Viêm lồi cầu ngoài xương cánh tay là tình trạng viêm gân cơ duỗi tại chỗ bám vào xương lồi cầu ngoài khuỷu tay (viêm mỏm trên lồi cầu ngoài). Việc dùng quá mức các cơ và gân vùng cẳng tay và khuỷu, các động tác lặp đi lặp lại dẫn đến tình trạng căng giãn quá mức của các cơ và gây nên thương tổn. Bệnh có thể kéo dài từ 6 tháng đến 2 năm và có thể tự bình phục. Tuy nhiên vẫn cần các phương pháp điều trị để bệnh ổn định nhanh, tránh gây đớn đau và ảnh hưởng đến sinh hoạt của người bệnh. 71 bệnh nhân trên 16 tuổi, được chẩn đoán viêm lồi cầu ngoài xương cánh tay, có điểm đau VAS từ 3-6/10 điểm, thời gian mắc bệnh trên 4 tuần đã đồng ý dự nghiên cứu và được chia ngẫu nhiên thành hai nhóm. Nhóm một là nhóm nghiên cứu gồm 37 bệnh nhân được điều trị bằng sản phẩm Vietlife Inflapain gel bôi, thành phần chính là nano curcumin công nghệ Sol – Gel. Nhóm hai là nhóm chứng, gồm 34 bệnh nhân được điều trị bằng voltaren emulgel. Các bệnh nhân dùng sản phẩm trong liệu trình 3 tuần và được đánh giá mỗi tuần duyệt y các thông tin: mức độ đau theo thang điểm VAS và chừng độ ảnh hưởng chức năng hoạt động theo thang điểm PRTEE. chấm dứt 3 tuần, bệnh nhân sẽ được đánh giá thuộc tính viêm (đau, sưng, nóng, đỏ), khả năng vận động và hình ảnh siêu thanh. ngoại giả, chừng độ ưng của bệnh nhân và tác dụng không mong muốn cũng là những chỉ tiêu được đánh giá.
Bệnh lý về khớp thường gặp ở các vị trí khớp vai, cột sống, đầu gối.
Sau 3 tuần điều trị, có sự cải thiện về kết quả điều trị của cả hai nhóm can thiệp biểu đạt qua các chỉ số: Cải thiện điểm đau theo VAS, điểm chức năng hoạt động can dự đến khớp khuỷu PRTEE, tầm vận động khớp, triệu chứng lâm sàng và hình ảnh siêu thanh. Trong đó, điểm VAS ở nhóm dùng inflapain giảm đáng kể (1,5 điểm), trong khi đó với nhóm dùng voltaren chỉ giảm 0,9 điểm. Cả hai nhóm đều làm giảm điểm PRTEE toàn phần, nhóm dùng inflapain giảm nhiều hơn với 5.31 điểm còn nhóm dùng voltaren giảm 4.23. Tuy nhiên sự dị biệt này chưa có ý nghĩa thống kê. Số bệnh nhân ấn tại chỗ không đau tăng lên ở nhóm dùng inflapain là 25,82%, trong khi ở nhóm dùng voltaren chỉ là 16,12%. Cả hai nhóm đều cải thiện tầm vận động khớp khuỷu tay ở động tác gấp và cải thiện về hình ảnh siêu thanh. Ở nhóm dùng inflapain, 16% bệnh nhân đạt được kết quả điều trị tốt, 61% đạt kết quả khá và chỉ còn 23% đạt kết quả nhàng nhàng. Trong khi đó với nhóm dùng voltaren, con số này tuần tự là 13%, 58% và 29%. ngoại giả, trong 3 tuần điều trị, không tìm thấy tác dụng phụ tại chỗ và toàn thân, không có sự đổi thay về mạch và huyết áp, không có sự đổi thay về xét nghiệm tế bào máu ngoại vi và chức năng gan thận ở nhóm bệnh nhân dùng inflapain.
Tác dụng dược lý và độ an toàn của các dược liệu đã được nhiều nghiên cứu chứng minh. Như vậy, có thể thấy rằng việc ứng dụng công nghệ nano hiện đại với dược chất cổ truyền có thể giải quyết được vấn đề về độ tan, khả năng kết nạp, song song làm tăng hiệu quả điều trị. Từ những nghiên cứu nguyên sơ nói trên đã mở ra cho dược chất nano nhiều hẹn vượt trội mang lại nhịp cho người bệnh xương khớp.
DS. Nguyễn Hoàng
